สธ.ลำพูน ร่วมกับเครือข่าย ระดมแกนนำ 8 อำเภอรายงานผล คนงดเหล้า พุ่งเป้าขยายตำบล 100%

1796577_10201984033476957_2996777239359372341_n

การประชุมเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และนำเสนอผลการดำเนินงานควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และยาสูบจังหวัดลำพูน วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ.2557 ณ ศูนย์ประชุมโชควัฒนา อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน โดยแกนนำขับเคลื่อนงานงดเหล้า – บุหรี่ 8 อำเภอ ร่วม 160 คน

คุณเกสร  กาญจนาธิวัฒน์ รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดลำพูน กล่าวว่า “ช่วงเทศกาลมีคนเสียชีวิตมากมาย สาเหตุส่วนมากมาจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งเป็นแกนนำระดับอำเภอ และเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เครือข่ายองค์กรงดเหล้า ช่วยกันแก้ไขปัญหาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ลำพูน 80 % ดำเนินงานศพปลอดเหล้า ช่วยประหยัดทั้งค่าใช้จ่าย และไว้อาลัยแด่ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์”

10593141_10201984034116973_1237189293615324854_n

คุณธงชัย ยงยืน ผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานงดเหล้าภาคเหนือตอนบน กล่าวว่า “การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของประเทศไทยติดอันดับของการดื่มสูงสุดของโลก การจัดการปัญหาแอลกอฮอล์ โดยใช้มาตรการของชุมชนเพื่อเป็นการปกป้องลูกหลานเน้นรูปธรรมในการแก้ไขปัญหาแอลกอฮอล์เป็นสิ่งที่ควรดำเนินการ  สิ่งสำคัญคือการให้โอกาสคนเลิกเหล้า ใช้สัญญาใจ หรือวาระเข้าพรรษาเป็นโอกาส เป็นพื้นที่ในการเลิกเหล้า ครอบครัวทุกคนทุกหน่วยงาน ให้กำลังใจซึ่งกันและกัน และประเด็นที่สำคัญภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการแจ้งเรื่องร้องเรียนสนับสนุนการบังคับใช้กฎหมาย”10614347_10201984033596960_2170809573134216957_n

ทั้งนี้ แกนนำขับเคลื่อนงานในระดับ 8 อำเภอ นำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนงาน กลไกการดำเนินงาน และผลการดำเนินงานที่สำคัญ ดังนี้

อำเภอเมือง สำนักงานสาธารณะสุขอำเภอเมืองลำพูน พบการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สูง มีการแต่งตั้งคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีการประชุมผู้ประกอบการร้านอาหาร ในตำบลป่าสัก มีการจัดทำนโยบายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในระดับอำเภอเมือง ใช้การรณรงค์ประชาสัมพันธ์ผ่านรถ ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ชี้แจงการกระทำความผิดของร้านค้า ร้านอาหาร สถานบันเทิง มีการปรับเปลี่ยนของร้านค้าสถานประกอบการ มีการรณรงค์งดเหล้าในชุมชน มุ่งเน้นที่ชุมชนต้นแบบที่ประตูป่า ในปี 2556 สามารถจับได้ 15 คดี และในปี 2557 สามารถจับได้อีก 22 คดี

อำเภอทุ่งหัวช้าง มีการจัดงานศพปลอดเหล้า 100 % ดำเนินการทั้งหมด 22 หมู่บ้าน แผนต่อไปเป็นการ ขยายชุมชนต้นแบบ เพิ่มการบำบัดเลิกยาสูบคลินิกโรคเรื้อรัง บำบัดเลิกสุราในชุมชน

อำเภอบ้านโฮ่ง ขับเคลื่อนของกลุ่มภาคีหลากหลายด้าน รพสต. เครือข่ายชุมชน สาธารณสุขอำเภอ การดำเนินการบังคับใช้ด้านกฎหมาย ไม่จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้กับเด็ก ขายตามเวลา ฉลากชิงน้ำเมา โดยเครือข่ายเป็นกลไกขับเคลื่อนไปยังโรงเรียน พัฒนากลไกคนต้นแบบเลิกเหล้า ซึ่งตอนนี้มี 60 ท่าน และกลุ่มแกนนำเครือข่ายพระสงฆ์ จัดทำกิจกรรมร่วมกันในระดับพื้นที่เช่น การปลูกป่าร่วมกัน โดยเน้นให้ชุมชนปลอดเหล้า ที่ผ่านมาได้มีการจัดการปัญหาได้ถึง 80 % เครือข่ายบริการสุขภาพ อ.บ้านโฮ่ง จ.ลำพูน ในคลินิกโรงพยาบาล ทั้งหมด 55 คน สามารถเลิกเหล้าได้ 10 คน ช่วงนี้อยู่ในระหว่างการบำบัดอยู่ ในชุมชนมีการส่งเสริม ป้องกัน การรณรงค์ การติดตามเยี่ยมบ้านโดยทีหมอวิชาชีพ

อำเภอลี้ ขับเคลื่อนโดยท่านนายอำเภอ ผ่านชมรมกำนันผู้ใหญ่บ้าน ให้กำชับร้านค้า ไม่จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และกำชับ รพสต. โดยมีผลการสำรวจ พบการตายสูงมาจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีหมู่บ้านศีล 5 ต้นแบบ  จำนวน 19 หมู่บ้าน โดยดำเนินกิจกรรม 1.งดเหล้าในงานศพ 2.ถือศีลทุกวันพระ ดำเนินการรณรงค์กิจกรรมลดเหล้าในเทศกาลสำคัญ เช่น วันสิ้นปี วันสงกรานต์ และ วันสำคัญทางศาสนา  เช่น  วันวิสาขบูชา  วันมาฆบูชา  วันเข้าพรรษา  เป็นต้น กิจกรรมรณรงค์ เมาไม่ขับ รณรงค์ปฏิบัติตาม พรบ. ลดการดื่มในวันสำคัญ

อำเภอป่าซาง ดำเนินการในพื้นที่ตำบลปากบ่อง จัดทำประเพณีแข่งเรือ ประชุมชี้แจงผู้ประกอบการร้านชำประชุมเพื่อหาแนว ทางการแก้ไขปัญหาระยะยาว การออกตรวจ รณรงค์ให้ความรู้ ติดป้ายรณรงค์ ปลูกฝังจิตสำนึกให้รักครอบครัวจัดทำโครงการบำบัดผู้ติดสุรา บุหรี่ จัดกิจกรรมอื่นๆให้ทำ เช่น กีฬา เลิกขาย  เลิกผลิต

อำเภอเวียงหนองล่อง การสำรวจร้านค้าเน้นเรื่องการเฝ้าระวังการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จัดทำที่หมู่ 4 เน้นเรื่องบุคคลต้นแบบเลิกบุหรี่และสุรา ส่งเสริมอาชีพเพาะเห็ดกับผู้เลิกสุรา เน้นให้เห็นหมู่บ้านจัดการเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ถึง 24 หมู่บ้าน ข้อตกลง หมู่บ้านหัวห้วย ในการ ลด ละ เลิก การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 1.ส่งเสริมการลด ละ เลิก เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ตลอดช่วงเข้าพรรษา 2.ขอความร่วมมืองดจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวันสำคัญทางศาสนา และวันพระ วันศีล ตลอดพรรษา 3.ให้ความรู้ทางเสียงตามสายของพิษภัยในการบริโภคบุหรี่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์  สม่ำเสมอ โดยเยาวชน 4.ขอความร่วมมือไม่จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้กับเยาวชน 5.ขอความร่วมมือห้ามจัดการเลี้ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในงานศพและให้มีการประชาสัมพันธ์ตลอดงาน 6.ห้ามมีการจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในบริเวณวัด 7.ขอความร่วมมือเจ้าของงดเลี้ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 8.ขอความร่วมมือร้านค้าจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ตามกฎหมายกำหนด 9.ส่งเสริมการเข้ารับการบำบัดของผู้ติดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 10.ไม่ให้มีการผลิตสุราในหมู่บ้าน มติที่ประชุม  รับทราบและเห็นด้วย

อำเภอบ้านธิ ใช้กระบวนการกลุ่มชมรมงดเหล้า ชวนชาวบ้านเลิกเหล้า โดยการใช้แรงจูงใจใช้เกียรติบัตร และเสื้อยกย่องชมเชย ในการดำเนินงาน โดยมีแบบฟอร์มฐานข้อมูลคนเลิกเหล้าเข้าพรรษา ตอนนี้มี 60 ครัวเรือน ค้างอีก 16 หลังคาเรือน มีทั้งหมด 500 คนที่เลิกเลิกเหล้า มี 215 ที่ยังดื่มเหล้าอยู่ สมัครใจงดเหล้าเข้าพรรษา 36 คนจากนั้น ให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผลการดำเนินงาน โดยอาศัยพี่เลี้ยง

อำเภอแม่ทา สาธารณสุขอำเภอแม่ทา การสำรวจการบริโภคการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เฝ้าระวังให้ความรู้ร้านค้ามีการตักเตือน ชุมชนปลอดเหล้าบ้านทากาศ มีงานศพปลอดเหล้า ถึง 71 หมู่บ้าน โดยมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นถึงศพละ 30,000 บาท มีการให้ความรู้ถึง 27 ร้านค้า โอกาสต่อไปขยายเครือข่ายระดับตำบล โครงการปลอดเหล้าในงานศพ งานบุญ ทุกครัวเรือนในหมู่บ้าน หมู่ 1 และหมู่ 2 เข้าร่วมเป็นสมาชิกของโครงการโดยสมัครใจ  (ยังไม่สามารถดำเนินการในหมู่ 3 ซึ่งเป็นชาวเขาได้ เพราะยังมีความเชื่อเรื่องการเลี้ยงผีเป็นอย่างมาก ซึ่งยังคงมีสุราเป็นองค์ประกอบในการเลี้ยงผี)เจ้าภาพงานศพ งานบุญ งดการเลี้ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยสิ้นเชิง เปลี่ยนกิจกรรมการตั้งวงดื่มสุรา และเล่นการพนันในงานศพ เป็นการเล่น กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตที่ดีในชุมชน ชาวบ้านมีความพึงพอใจต่อโครงการ ร้อยละ 100

ทั้งนี้ 8 อำเภอน่าจะมีการเชื่อมโยงให้เห็นเป้าหมายร่วมกันในระดับอำเภอ เน้นการแลกเปลี่ยนของพี่เลี่ยงผู้ประสานงาน ระดับอำเภอ

ข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ นางพวงผกา สุริวรรณ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลำพูน โทร.086 – 1898675

ขจรพลกฤษฏ์ จันทร์แสง เรียบเรียง : ศูนย์ประสานงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้าภาคเหนือตอนบน